# خونریزی شدید از فیستول یا گرافت دیالیز؛ اقدامات اولیه

---

## 🟥 ① آیا خونریزی از فیستول یا گرافت خطرناک است؟

بله.

اگرچه خونریزی خفیف پس از خارج کردن سوزن دیالیز معمولاً طی چند دقیقه متوقف می‌شود، اما خونریزی شدید یا کنترل‌نشده از فیستول یا گرافت یک **اورژانس پزشکی** است.

در صورت عدم کنترل، بیمار ممکن است در مدت کوتاهی مقدار زیادی خون از دست بدهد که می‌تواند جان او را تهدید کند.

---

## 🟦 ② چه عواملی باعث خونریزی شدید می‌شوند؟

مهم‌ترین علل عبارت‌اند از:

• پارگی آنوریسم یا شبه‌آنوریسم

• نازک شدن شدید پوست روی فیستول

• عفونت فیستول یا گرافت

• آسیب هنگام سوزن‌گذاری

• باز شدن محل سوراخ سوزن پس از دیالیز

• ضربه به دسترسی عروقی

• مصرف داروهای رقیق‌کننده خون

بیمارانی که پوست روی فیستول آن‌ها نازک، براق یا زخمی شده است، بیشتر در معرض خونریزی شدید قرار دارند.

---

## 🟨 ③ اگر خونریزی شدید اتفاق افتاد چه باید کرد؟

در صورت خونریزی شدید:

**۱. آرامش خود را حفظ کنید.**

**۲. با یک گاز استریل یا پارچه تمیز، مستقیماً روی محل خونریزی فشار وارد کنید.**

**۳. فشار را به‌طور مداوم حفظ کنید و آن را مرتب برندارید.**

**۴. دست را تا حد امکان بالاتر از سطح قلب نگه دارید.**

**۵. هم‌زمان با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید یا سریع به نزدیک‌ترین مرکز درمانی مراجعه کنید.**

در صورت ادامه خونریزی، فشار مستقیم باید تا رسیدن کمک پزشکی ادامه یابد.

---

## 🟩 ④ چه کارهایی نباید انجام داد؟

در هنگام خونریزی:

❌ از بستن طناب، سیم یا تورنیکه روی بازو استفاده نکنید.

❌ محل خونریزی را مرتب بررسی نکنید و فشار را برندارید.

❌ روی محل خونریزی پنبه قرار ندهید، زیرا ممکن است به زخم بچسبد.

❌ در صورت خونریزی شدید، رانندگی نکنید و خودتان به‌تنهایی به بیمارستان نروید.

❌ خونریزی را طبیعی تلقی نکنید.

---

## 🟪 ⑤ چگونه می‌توان از خونریزی شدید پیشگیری کرد؟

برای کاهش خطر خونریزی:

• فیستول را هر روز بررسی کنید.

• در صورت نازک شدن یا زخم شدن پوست، سریع به جراح عروق مراجعه کنید.

• از وارد شدن ضربه به دست جلوگیری کنید.

• از سوزن‌گذاری صحیح در مراکز دیالیز اطمینان حاصل کنید.

• در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، طبق دستور پزشک عمل کنید.

• هرگونه خونریزی غیرعادی را جدی بگیرید.

---

## ⬜ ⑥ نکته کلیدی

**فشار مستقیم روی محل خونریزی مهم‌ترین اقدام اولیه است.** استفاده از تورنیکه یا تأخیر در مراجعه می‌تواند خطر از دست رفتن دست یا حتی جان بیمار را افزایش دهد.

---

## 📖 ⑦ بیشتر بدانید

- آنوریسم فیستول دیالیز

- شبه‌آنوریسم (Pseudoaneurysm)

- عفونت فیستول دیالیز

- مراقبت از فیستول دیالیز

- چه زمانی باید فیستول ترمیم شود؟

- اقدامات اورژانسی در بیماران دیالیزی

---

## 👨‍⚕️ ⑧ نظر متخصص تپش

بیشتر خونریزی‌های شدید فیستول قابل پیشگیری هستند. در اغلب موارد، قبل از وقوع خونریزی علائمی مانند نازک شدن پوست، ایجاد زخم یا بزرگ شدن آنوریسم دیده می‌شود. مراجعه به‌موقع برای درمان این مشکلات می‌تواند از یک خونریزی تهدیدکننده حیات جلوگیری کند. همچنین توصیه می‌شود بیماران و اعضای خانواده آن‌ها با روش صحیح فشار مستقیم روی محل خونریزی آشنا باشند.

---

## 🔵 ⑨ باورهای نادرست رایج

❌ برای بند آوردن خونریزی باید بالای بازو را با طناب محکم بست.

❌ اگر خونریزی بعد از چند دقیقه کمتر شد، دیگر نیازی به مراجعه نیست.

❌ خونریزی از فیستول در بیماران دیالیزی طبیعی است.

❌ هر خونریزی را می‌توان در خانه درمان کرد.

❌ اگر فیستول خونریزی کرد، حتماً باید برای همیشه بسته شود.

---

## 🟢 ⑩ خلاصه مقاله در ۳۰ ثانیه

✔️ خونریزی شدید از فیستول یا گرافت یک اورژانس پزشکی است.

✔️ مهم‌ترین اقدام، فشار مستقیم و مداوم روی محل خونریزی و تماس فوری با اورژانس است.

✔️ از بستن تورنیکه یا طناب روی بازو خودداری کنید.

✔️ نازک شدن پوست، آنوریسم و عفونت از مهم‌ترین عوامل خطر خونریزی شدید هستند.

---

## 📚 منابع علمی

- KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access (2019)

- Society for Vascular Surgery (SVS) Clinical Practice Guidelines

- European Society for Vascular Surgery (ESVS) Clinical Practice Guidelines

- Vascular Access Society Clinical Recommendations

- Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO)